Het eiland Moyenne is een uniek geval: iemand kocht het en maakte er geen vakantiehuis van, maar een oase voor de planeet
Alles achter zich laten en op een eiland gaan wonen is iets wat wel eens bij iedereen wel eens opgekomen is. Maar het ook daadwerkelijk doen is iets heel anders. Als we het hebben over het kopen van een eiland, dan is dat voor slechts een select groepje mensen weggelegd. Hoewel het verhaal dat we gaan vertellen niet van vandaag is en niet de huidige prijzen weergeeft, is het een feit dat de 8.000 pond die Brendon Grimshaw in 1962 betaalde voor het kleine eiland Moyenne (ongeveer 200.000 pond van vandaag, ongeveer 230.000 euro ) genoeg om bijna drie huizen te kopen in zijn geboorteland Groot-Brittannië. Hij zou dan wel onroerend goed hebben gehad om mee te speculeren, maar de wereld zou dan niet het Nationaal Park Moyenne hebben.
Maar laten we bij het begin beginnen. Brendon Grimshaw was een Britse journalist die na zijn carrière bij populaire kranten als de Batley News en de Sheffield Star in zijn geboorteland naar Afrika verhuisde, waar hij werkte bij belangrijke media zoals het tijdschrift East African Standard en de Tanganyika Standard. Op 37-jarige leeftijd nam hij een drastische beslissing: hij was op vakantie op de Seychellen toen hij besloot een eiland van amper negen hectare te kopen.
Waarom een eiland kopen? Sommigen zeggen dat hij meer dan een vakantie zocht, namelijk een doel in het leven: zijn vrede en liefde voor de natuur tonen. De BBC noemt “Moyenne beschermen tegen overmatige stedelijke ontwikkeling” als zijn oorspronkelijke doel, maar het moet gezegd worden dat hij tot 1973 bleef werken als journalist en het eiland bezocht tijdens zijn vakanties. Vanaf die datum nam hij afscheid van zijn beroep en verhuisde hij naar het eiland om er een natuurlijk paradijs te creëren dat de tand des tijds zou doorstaan.
De Seychellen begonnen in opkomst te zijn als toeristische bestemming en hoewel het eiland verlaten was, zou het een kwestie van tijd zijn voordat iemand er een resort zou bouwen. En hij veranderde Moyenne van top tot teen. Het eiland was al een halve eeuw onbewoond, met uitzondering van een vissersfamilie, en verkeerde in een verwaarloosde staat als gevolg van nalatigheid en buitensporige menselijke ingrepen. Het was overwoekerd door ondoordringbaar struikgewas waar invasieve soorten de overhand hadden, zoals hij zelf vertelt in de documentaire A Grain of Sand (die eerder een boek was). Opmerking: wereldwijd was het concept van milieubewustzijn en zorg voor het milieu in opkomst en begon het aan populariteit te winnen (de eerste “Dag van de Aarde” dateert uit 1970).
Hij stond niet alleen in deze missie: hij werkte nauw samen met de lokale René Antoine Lafortune, een 19-jarige jongeman uit die vissersfamilie. Alles weggooien en een vijfsterrenhotel bouwen is veel gemakkelijker dan een ecosysteem herstellen, iets wat hem letterlijk zijn hele leven kostte, want Grimshaw stierf in 2012. René stierf jonger, in 2007, waardoor Brendon vijf jaar lang een echte Robinson Crusoe was.
Een herstelplan dat hem zijn hele leven kostte
Zijn actieterrein kan in drieën worden verdeeld: grootschalige herbebossing met inheemse soorten, het bestrijden van de rattenplaag en het aanleggen van enige infrastructuur.
In A Grain of Sand vertelt hij hoe het struikgewas zo dicht was dat een kokosnoot die van een boom viel de grond niet bereikte en dat er nog maar vier hoge inheemse bomen over waren die boven het struikgewas uitstaken, vertelde hij aan de BBC in een interview. Daarom plantten ze met de hand meer dan 16.000 bomen van soorten als mahonie, palmbomen en andere inheemse soorten die van het eiland waren verdwenen.
In de documentaire vertelt hij hoe hij onder de indruk was van de stilte door de afwezigheid van fauna: door het ontbreken van inheemse fruitbomen en de dichte begroeiing was het geen aantrekkelijke plek voor vogels, die op zoek zijn naar een veilige plek om te nestelen en voedsel te vinden. De herintroductie van inheemse soorten en het herstel van de flora trok meer dan 200 vogelsoorten aan.
Grimshaw legde ook uit dat toen hij aankwam, er ook geen reuzenschildpadden waren, die vandaag de dag het symbool van het eiland zijn: hij introduceerde en kweekte Aldabra-reuzenschildpadden (Aldabrachelys gigantea) afkomstig van andere eilanden van de archipel, die hij vervolgens markeerde om hun groei te volgen. Vandaag de dag zijn er meer dan 120 exemplaren.
Minder opvallend maar ook erg nuttig was dat ze bijna vijf kilometer aan wandelpaden aanlegden om de toegankelijkheid te verbeteren. Vrijwel met pikhouweel en schop.
In de jaren 80 regende het aanbiedingen om het eiland te kopen, waaronder die van een Saoedische prins, die naar verluidt tot 50 miljoen dollar bood. Het antwoord van Brendon Grimshaw liet geen ruimte voor onderhandelingen: “het eiland is niet te koop”. De voormalige journalist werd ouder en had geen nakomelingen, dus in 2009, toen Lafortune al was overleden, slaagde hij erin dat de regering van de Seychellen Moyenne uitriep tot Nationaal Park van het eiland Moyenne om het eiland wettelijke bescherming en behoud te bieden.
Tegenwoordig is Moyenne van essentieel biologisch belang voor de archipel van de Seychellen: het dient als zaadbank en toevluchtsoord voor soorten, want terwijl andere eilanden vol staan met resorts, zijn er geen winkels, restaurants of hotels, alleen een eenvoudig restaurant voor mensen die een excursie naar het eiland maken vanaf naburige eilanden zoals Mahe.
